1 στους 100 κατοίκους της Πελοποννήσου είναι άστεγος

 

astegos


-Λίγο μικρότερο το ποσοστό στη Μεσσηνία

Έτοιμο να ξεκινήσει είναι το πρόγραμμα σίτισης για αστέγους της Περιφέρειας Πελοποννήσου, προϋπολογισμού 200.000 ευρώ και διάρκειας έως τέλος του 2015, ενώ η παροχή στους δικαιούχους είναι για 5 μήνες.
Η μελέτη που έχει συνταχθεί από τη Διεύθυνση Κοινωνικής Μέριμνας της Περιφέρειας έχει καταγράψει την υφιστάμενη κατάσταση ανά Περιφερειακή Ενότητα.
Ειδικότερα στην Περιφερειακή Ενότητα Μεσσηνίας, τα επίσημα στοιχεία κάνουν λόγο για συνολικά 1.290 άστεγα άτομα, εκ των οποίων 80 διαβιούν στο δρόμο.
Με βάση τον πληθυσμό των αστέγων, για την Περιφερειακή Ενότητα Μεσσηνίας θα διατεθούν 60.000 ευρώ.

Οι άστεγοι της Μεσσηνίας
Στην Περιφέρεια η υφιστάμενη κατάσταση στη μελέτη της Διεύθυνσης Κοινωνικής Μέριμνας καταγράφεται ως εξής:
-Πριν από την κρίση οι άστεγοι αφορούσαν κυρίως παραδοσιακές ομάδες πληθυσμού, όπως άτομα και οικογένειες καταγωγής ρομά, εκ πεποιθήσεως αστέγους (ελάχιστα μεμονωμένα άτομα) και περιστασιακά εμφανιζόμενα άτομα (με πολύ μικρό μέσο όρο διαμονής), ιδίως στα αστικά κέντρα, για πλανόδιο εμπόριο κ.λπ., τα οποία χρησιμοποιούσαν το αυτοκίνητο ως στέγη
-Μετά την κρίση και κυρίως τα δύο τελευταία έτη, παρατηρούνται κι άλλες ομάδες πληθυσμού να καταγράφονται από τις Κοινωνικές Υπηρεσίες ως άστεγοι. Πρόκειται για άτομα ή οικογένειες που εξαιτίας της κρίσης έχασαν την εργασία τους, με αποτέλεσμα να  αντιμετωπίζουν διαδικασίες έξωσης. Τα άτομα αυτά είτε διαμένουν στην οικία τους υπό την απειλή έξωσης, είτε φιλοξενούνται σε συγγενικά πρόσωπα, είτε αναζητούν οικονομικότερες λύσεις σε καταλύματα τα οποία δεν πληρούν τις προδιαγραφές μιας άρτιας από λειτουργική άποψη οικίας.
Από τη μέχρι σήμερα εμπειρία και συλλογή στοιχείων σχετικά με την ευπαθή κοινωνική ομάδα των αστέγων, παρατηρείται στη μελέτη ότι τα εν λόγω άτομα βρίσκονται σε καθεστώς απόλυτης φτώχειας και, κατά συνέπεια, κοινωνικού αποκλεισμού.
Οι άστεγοι αναζητούν βοήθεια στις Κοινωνικές Υπηρεσίες της Περιφέρειας, των Δήμων, στα κοινωνικά προγράμματα των Ιερών Μητροπόλεων, αλλά και σε Φιλανθρωπικές Οργανώσεις που δραστηριοποιούνται ανά Περιφερειακή Ενότητα (Χαμόγελο του Παιδιού, UNESKO κ.λπ.).
Η βοήθεια που παρέχεται στους αστέγους αφορά, κυρίως, παροχές σε τρόφιμα, είδη υγιεινής και ρούχα, καθώς και συμβουλευτική στήριξη.
Από τα διάφορα τρόφιμα που παρέχονται στους αστέγους, αυτά που δηλώνουν οι άστεγοι ότι στερούνται αφορούν κυρίως στο κρέας, τα γαλακτοκομικά, τα φρούτα και τα φρέσκα λαχανικά. Δεν περιλαμβάνονται όσπρια – φακές, για τα οποία δε δηλώνονται προτιμήσεις (συνήθως υπάρχει κάλυψη από τα είδη αυτά μέσω εθελοντικών δωρεών και πρωτοβουλιών). Επίσης, οι άστεγοι δηλώνουν (όπως και άλλες ευπαθείς ομάδες που βρίσκονται σε συνθήκες φτώχειας) κορεσμό από ζυμαρικά και όσπρια.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ο πληθυσμός της Περιφέρειας είναι 584.989κάτοικοι και ως άστεγα έχουν καταγραφεί 5.856 άτομα.
Σε ό,τι αφορά την Περιφερειακή Ενότητα Μεσσηνίας, ο πληθυσμός είναι 161.288 κάτοικοι και οι καταγεγραμμένοι άστεγοι 1.290. Από αυτούς, για τους 330 είναι επισφαλείς οι συνθήκες στέγασης, οι 700 βρίσκονται σε ακατάλληλα καταλύματα, οι 180 στερούνται κατοικίας και 80 διαμένουν στο δρόμο.
Οι «στερούμενοι κατοικίας» εξυπηρετούνται από φορείς κοινωνικής φροντίδας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και την Εκκλησία.
Οι συνάνθρωποί μας που ζουν στο δρόμο εξυπηρετούνται περιστασιακά από τις κοινωνικές υπηρεσίες της Περιφέρειας, αλλά για αρκετό διάστημα αλλάζουν περιοχή και διακόπτουν το πρόγραμμα κοινωνικής στήριξης  που τους παρέχεται.
Τα άτομα που διαμένουν σε ακατάλληλα καταλύματα εξυπηρετούνται από την Εκκλησία και τις Κοινωνικές Υπηρεσίες των Δήμων και της Περιφέρειας. Πρόκειται, κυρίως, για άτομα της πληθυσμιακής ομάδας των ρομά.
Όσα εντάσσονται στην κατηγορία «επισφαλείς συνθήκες στέγασης», εξυπηρετούνται κατά κύριο λόγο από τις Κοινωνικές Υπηρεσίες της Περιφέρειας. Πρόκειται για άτομα που διαμένουν, κυρίως, στα αστικά κέντρα και σε πολύ ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές των Περιφερειακών Ενοτήτων.

Πρόγραμμα για αστέγους
Το Νοέμβριο του 2014 υπογράφτηκε προγραμματική σύμβαση μεταξύ του υπουργείου Εργασίας Κοινωνικής Ασφάλισης-Πρόνοιας και της Περιφέρειας Πελοποννήσου για την παροχή τροφίμων σε αστέγους και άτομα που διαβιούν σε συνθήκες στέγης που δεν εξασφαλίζουν δυνατότητα καθημερινής σίτισης και διατροφής.
Η πίστωση έχει διατεθεί από το υπουργείο Εργασίας Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας και η Περιφέρεια αναλαμβάνει την προμήθεια και διανομή των τροφίμων στους ωφελουμένους.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, αναγνωρίζονται οι άστεγοι ως ευπαθής κοινωνική ομάδα στην οποία παρέχεται κοινωνική προστασία. Ως άστεγοι ορίζονται όλα τα άτομα που διαμένουν νόμιμα στη χώρα, τα οποία στερούνται πρόσβασης ή έχουν επισφαλή πρόσβαση σε επαρκή ιδιόκτητη, ενοικιαζόμενη ή παραχωρημένη κατοικία που πληροί τις αναγκαίες τεχνικές προδιαγραφές και διαθέτει τις βασικές υπηρεσίες ύδρευσης και ηλεκτροδότησης.
Στους αστέγους περιλαμβάνονται ιδίως αυτοί που διαβιούν στο δρόμο, σε ξενώνες, αυτοί που φιλοξενούνται από ανάγκη προσωρινά σε ιδρύματα ή άλλες κλειστές δομές, καθώς και αυτοί που διαβιούν σε ακατάλληλα καταλύματα.
Τα τρόφιμα που θα παρασχεθούν στους δικαιούχους αστέγους (άτομα ή οικογένειες), κατατάσσονται στις κάτωθι 7 ομάδες (στην παρένθεση αναφέρεται το ποσοστό που έχει δικαίωμα κάθε ωφελούμενος):
-Α (10%): Ζυμαρικά  διαφόρων τύπων, ρύζι, όσπρια, αλεύρι, ψωμί, παξιμάδι κ.λπ.
-Β (20%): Φέτα ΠΟΠ, Κεφαλογραβιέρα ΠΟΠ,  Γραβιέρα Νάξου ΠΟΠ, Κασέρι ΠΟΠ κ.λπ.
-Γ (15%): Γραβιέρα Κρήτης ΠΟΠ κ.λπ.
-Δ (15%): Κοτόπουλο ειδικής πτηνοτροφικής εκτροφής, εκτατικής εκτροφής, εκτροφής με 65% δημητριακά κ.λπ. ή κρέας κ.λπ.
-Ε (15%): Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο
-ΣΤ (10%): Γάλα, πατάτες, φρούτα, λαχανικά, ξηροί καρποί, μέλι, σταφίδες, καφές, ζάχαρη,  κ.λπ. και διάφορα απαραίτητα στη μαγειρική  (αλάτι, σάλτσες κ.λπ.)
-Ζ (15%): Τρόφιμα επιλογής της Περιφέρειας Πελοποννήσου, ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες της περιοχής.
Πεδίο εφαρμογής του έργου είναι όλη η Περιφέρεια Πελοποννήσου. Η διανομή των τροφίμων θα γίνεται είτε:
-μέσω τριμελών επιτροπών που θα συστήσει για το σκοπό αυτό η Περιφέρεια
-μέσω κοινωνικών δομών του οικείου Δήμου
-μέσω πιστοποιημένων σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.2646/98 φορέων κοινωνικής φροντίδας που πληρούν τις προϋποθέσεις που ορίζει η νομοθεσία.
Σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα θα συγκροτηθεί τριμελής Επιτροπή Διανομής Τροφίμων με ευθύνη των αντιπεριφερειαρχών της οικείας Περιφερειακής Ενότητας, ύστερα από εισήγηση των υπηρεσιών υλοποίησης του φυσικού αντικειμένου.

Κριτήρια επιλογής
Κύριο κριτήριο επιλογής των δικαιούχων είναι η κατάταξή τους στην ευπαθή κοινωνική ομάδα των αστέγων, όπως ορίζεται από το νόμο και θα τεκμηριώνεται με τον έλεγχο των οικονομικών και κοινωνικών στοιχειών τους, έπειτα από:
-την υποβολή δικαιολογητικών από το δικαιούχο και έκθεση κοινωνικής έρευνας από κοινωνικό λειτουργό, εφόσον αυτό κρίνεται απαραίτητο από την υπηρεσία υλοποίησης του φυσικού αντικειμένου ή την οικεία επιτροπή κατά τη διάρκεια δειγματοληπτικών ελέγχων.
Οι υπηρεσίες υλοποίησης μπορούν να ζητούν τα εξής δικαιολογητικά:
-Υποβολή αίτησης η οποία επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης, ότι πρόκειται για δικαιούχο που πληροί τις προϋποθέσεις του αστέγου. Στην αίτηση ο δικαιούχος θα αναγράφει τα τρόφιμα τα οποία στερείται
-Φωτοαντίγραφο της αστυνομικής ταυτότητας του δικαιούχου ή διαβατηρίου σε ισχύ, καθώς και άδειας διαμονής σε ισχύ
-Οικονομικά στοιχεία του αστέγου: α) αντίγραφο της τελευταίας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος (έντυπο Ε1) και του εκκαθαριστικού σημειώματος φυσικών προσώπων. Σε περίπτωση μη υποβολής φορολογικής δήλωσης, υπεύθυνη δήλωση στην οποία θα αναγράφονται οι λόγοι περί μη υποβολής.
Αντίγραφο δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Έντυπο Ε9) ή σε περίπτωση μη κατοχής ακίνητης περιουσίας, σχετική υπεύθυνη δήλωση περί μη κτήσης ακινήτων.
Προαιρετικά δικαιολογητικά τα οποία θα αναζητούνται κατά περίπτωση:
-Κάρτα ανεργίας σε ισχύ, εφόσον πρόκειται για άνεργο
-Βιβλιάριο απορίας σε ισχύ (αντίγραφο των σχετικών σελίδων)
-Εάν πρόκειται για ΑμεΑ γνωμάτευση ΚΕΠΑ
-Έκθεση κοινωνικής έρευνας, εφόσον απαιτείται, με την οποία μπορεί να διαπιστωθεί η κοινωνική κατάσταση, οι συνθήκες διαβίωσης του δικαιούχου και των μελών του (διάσταση, μονογονεϊκή οικογένεια, πολυτεκνία κ.λπ.)
-Σε περίπτωση που ο δικαιούχος ή μέλος της οικογένειας αυτού λαμβάνει οποιοδήποτε βοήθημα ή και σύνταξη ή και κρατική παροχή, σχετική βεβαίωση λήψης αυτής
-Υπεύθυνη δήλωση μη ένταξης σε άλλο αντίστοιχο πρόγραμμα παροχής τροφίμων από άλλον φορέα και σε περίπτωση ένταξης σε άλλο πρόγραμμα, το είδος της παροχής που λαμβάνει (είδος τροφίμων), ώστε να ποσοτικοποιηθεί η διανομή τροφίμων σε είδη τροφίμων που δεν καλύπτονται.
Σε κάθε περίπτωση, οι υπηρεσίες υλοποίησης θα υποστηρίζουν τους δικαιούχους να υποβάλουν αιτήσεις και να συγκεντρώνουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Σε περιπτώσεις κύριου δικαιούχου ΑμεΑ και ελλείψει ατόμου που έχει αναλάβει τη φροντίδα του, οι υπηρεσίες υλοποίησης θα φροντίζουν, σε συνεργασία με το προσωπικό του προγράμματος «Βοήθεια στο Σπίτι», για τη διαδικασία διανομής τροφίμων στο δικαιούχο ΑμεΑ.

Με κουπόνια
Από το πρόγραμμα θεωρείται ως πιο σημαντικό στις διαδικασίες διανομής τροφίμων, η αποφυγή μαζικών διανομών, όπου πλήθος δικαιούχων περιμένουν στη σειρά για να παραλάβουν τρόφιμα. Μάλιστα, όπως τονίζει στη μελέτη της η Διεύθυνση Κοινωνικής Μέριμνας, είναι αναχρονιστικό άνθρωποι που ανήκουν σε μια ευπαθή κοινωνική ομάδα να πρέπει να υποβάλλονται σε διαδικασίες που μειώνουν την αξιοπρέπειά τους και τους εκθέτουν κοινωνικά για βασικές τους ανάγκες.
Για τους λόγους αυτούς, ως προσφορότερος τρόπος για τη διανομή τροφίμων στους δικαιούχους αστέγους επιλέχθηκε η παροχή με χρήση προπληρωμένου κουπονιού.
Με τη χρήση κουπονιού:
-Τα τρόφιμα θα διατηρούνται ασφαλή
-Τα τρόφιμα προσφέρονται στο δικαιούχο σε άριστη κατάσταση στην ποσότητα και είδος που κάθε φορά επιλέγει βάσει των αναγκών του, όπως αυτές έχουν καταγραφεί και ποσοτικοποιηθεί μέσα από ένα σημαντικό αριθμό και είδος τροφίμων ανά ομάδα τροφίμων
-Γίνεται οικονομία στην παροχή ειδών, αφού λαμβάνονται μόνο οι αναγκαίες ποσότητες και έτσι υπάρχει δυνατότητα να εξυπηρετηθούν περισσότεροι δικαιούχοι και η παροχή να έχει μεγαλύτερη διάρκεια
-Διαφυλάσσεται η αξιοπρέπεια και η αυτονομία του δικαιούχου. Ο δικαιούχος με τη χρήση κουπονιού συμμετέχει σε κοινωνικές διαδικασίες της αγοράς και έχει τη δυνατότητα της επιλογής
-Μέσα από αυτή τη διαδικασία ενισχύεται η ψυχοκοινωνική κατάσταση του ατόμου
-Για τη λήψη του κουπονιού ο άστεγος θα επισκεφθεί περισσότερο από μία φορά τις Κοινωνικές Υπηρεσίες και θα έχει έτσι τη δυνατότητα να του παρασχεθεί και ψυχοκοινωνική υποστήριξη, που είναι πολύ πιο  σημαντική από τη λήψη μιας περιστασιακής υλικής παροχής.
Στο δικαιούχο άστεγο θα δίνονται προπληρωμένα κουπόνια αξίας ίσης με αυτής που δικαιούται, βάσει του ποσοτικοποιημένου δικαιώματός του για προμήθεια τροφίμων ανά ομάδα τροφίμων, και κατάσταση με τα είδη ανά ομάδα τροφίμων τα οποία μπορεί να επιλέξει να προμηθευτεί.
Με τα προπληρωμένα κουπόνια θα μπορεί να προμηθευτεί τρόφιμα ανά ομάδα τροφίμων σε τιμές και σημεία διανομής της έδρας της Περιφερειακής Ενότητας διαμονής του, όπως αυτά θα προκύψουν από το διαγωνισμό που θα διενεργηθεί.
Η παροχή τροφίμων θα έχει μέγιστη διάρκεια έως πέντε μήνες για κάθε δικαιούχο.
Για τη Μεσσηνία, σημείο διανομής θα είναι η Καλαμάτα.
Ο δικαιούχος θα μπορεί να εξοφλεί το κουπόνι στο σημείο διανομής στο σύνολο της αξίας του ή μερικώς. Σε περίπτωση που ο δικαιούχος  εξοφλεί το κουπόνι μερικώς, για το υπόλοιπο της αξίας ο ανάδοχος ή οι ανάδοχοι θα έχουν υποχρέωση να διευθετεί/τουν το ζήτημα αναλόγως, δίνοντας στο δικαιούχο δωροεπιταγή ή έγγραφο σημείωμα, ώστε να μπορέσει να προμηθευτεί είδη τροφίμων σε επόμενη επίσκεψή του.
Το ποσοτικοποιημένο δικαίωμα από όλες τις ομάδες ειδών διατροφής ανά δικαιούχο θα ανέρχεται έως τα 80 ευρώ ανά μήνα, το οποίο  θα προσαυξάνεται κατά 20 ευρώ για κάθε μέλος του δικαιούχου (είτε πρόκειται για μέλος της πυρηνικής οικογένειας είτε για μέλος της εκτεταμένης οικογένειας του δικαιούχου), με μέγιστο συνολικό ποσό παροχής ανά μήνα από όλες τις ομάδες τροφίμων έως τα 220 ευρώ για δικαιούχους με πολυμελείς οικογένειες και λοιπά μέλη.
Παράδειγμα: δικαιούχος με 4 μέλη (σύζυγος, 2 παιδιά και παππούς) δικαιούται 150 ευρώ ανά μήνα παροχής και το ανώτερο 5 μήνες (800 ευρώ).

της Βίκυς Βετουλάκη για το Θάρρος