Ελλάδα

Το έπος του ’40 μέσα από σπάνια φωτογραφικά ντοκουμέντα!

Τέτοια μέρα πριν από 79 χρόνια, 28η Οκτωβρίου του 1940, η Ελλάδα έπαιρνε το βάπτισμα του πυρός στην πιο αιματοβαμμένη πολεμική περίοδο της ανθρώπινης ιστορίας. Η φασιστική Ιταλία απαιτεί να αναλάβει τον έλεγχο στρατηγικών σημείων της χώρας- στα βουνά της Ηπείρου αρχίζει ο ελληνοϊταλικός πόλεμος. Το Έπος του ’40.

Τους ανθρώπους που τον έζησαν, στην πρώτη γραμμή ή στα μετόπισθεν, τους άντρες που πολέμησαν και δεν άφησαν τα κόκκαλά τους στο χιόνι, νέες τότε γυναίκες, νηστικά, σκελετωμένα παιδιά- αυτούς τους ανθρώπους τους έχουμε ζήσει κι εμείς. Και κάποιοι ζούνε ακόμα.

Οι ιστορίες και τα βιώματά τους, ακόμα κι αν πολλοί απέφευγαν να μιλούν εκτενώς, υπάρχουν σαν πρωτογενείς ιστορικές μαρτυρίες στο μνημονικό και των περισσότερων νεότερων Ελλήνων. Αν κάποια ιταλική ή γερμανική σφαίρα δεν είχε περάσει ξυστά από τον πρόγονό μας, δε θα είχαμε ποτέ υπάρξει- δεν είναι ο πόλεμος του ’40, ο αντιφασιστικός και αντιναζιστικός αγώνας της Ελλάδας ένα ηρωικό γεγονός σήμερα ανεπαίσθητο. Οι γενιές του τότε και του τώρα είναι πολύ κοντινές για να μην συνδέονται συναισθηματικά.

Στο Πολεμικό Μουσείο της Αθήνας αυτή η συλλογική μνήμη του λαού είναι απτή. Οι φωτογραφίες της περιόδου ’40- ’41 οπτικοποιούν ιστορίες που έχουμε ακούσει με συναρπαστικό τρόπο, όπως μόνο η ορατή μνήμη και το φωτογραφικό στιγμιότυπο μπορούν. Μια εικόνα, χίλιες λέξεις.

Στους τοίχους αρκετές εμβληματικές στιγμές της περιόδου- οι περισσότερες έχουν συμπεριληφθεί σε αφιερώματα και ντοκιμαντέρ της περιόδου ’40- ’41 και της Κατοχής που ακολούθησε. Στο υπόγειο, όμως, του Μουσείου, σε ογκώδεις φακέλους και ηλεκτρονικούς υπολογιστές φυλάσσονται χιλιάδες ακόμα εικόνες, αδημοσίευτες οι περισσότερες.

Διηγούνται όχι μόνο ηρωικές, εφ′ όπλου λόγχη επιθέσεις, αλλά και την καθημερινότητα στο μέτωπο και τα μετόπισθεν. Το ξεψείρισμα, τα γράμματα στη μάνα και στη γυναίκα, οι πετσοκομμένοι τραυματίες, οι αιχμάλωτοι, οι νεκροί με τα ανοιχτά μάτια. Δεν αντηχούν μόνο ”Αέρα!” αλλά και ”Όι, όι μάνα μου…”. Επιλέξαμε 70 από αυτές.

Το σύνολο του φωτογραφικού υλικού από το αρχείο του Πολεμικού Μουσείο συνθέτει ένα οπτικοποιημένο «Αξιον Εστί»- στις εικόνες που παρουσιάζουμε σήμερα προσπαθήσαμε να εικονογραφήσουμε έναν στίχο του έστω. Λίγες γραμμές- αράδες από την «Πορεία προς το Μέτωπο».

″Ξημερώνοντας τ′ Αγιαννιού, με την αύριο των Φώτων, λάβαμε τη διαταγή να κινήσουμε πάλι μπροστά, για τα μέρη που δεν έχει καθημερινές και σκόλες. Έπρεπε, λέει, να πιάσουμε τις γραμμές που κρατούσανε ως τότε οι Αρτινοί, από Χιμάρα ως Τεπελένι. Λόγω που εκείνοι πολεμούσανε απ′ την πρώτη μέρα, συνέχεια, κι είχαν μείνει σκεδόν οι μισοί και δεν αντέχανε άλλο. Δώδεκα μέρες κιόλας είχαμε μεις πιο πίσω. στα χωριά. Κι απάνω που συνήθιζε τ′ αυτί μας πάλι στα γλυκά τριξίματα της γης, και δειλά συλλαβίζαμε το γαύγισμα του σκύλου ή τον αχό της μακρινής καμπάνας, να που ήταν ανάγκη, λέει, να γυρίσουμε στο μόνο αχολόι που ξέραμε: στο αργό και στο βαρύ των κανονιών, στο ξερό και στο γρήγορο των πολυβόλων. Νύχτα πάνω στη νύχτα βαδίζαμε ασταμάτητα, ένας πίσω απ′ τον άλλο, ίδια τυφλοί”. (Οδυσσέας Ελύτης, Ποίηση, Ίκαρος, Αθήνα 2002)

 

Πολεμικό Μουσείο
Μεταφορά στρατιωτών μας στο μέτωπο

Πολεμικό Μουσείο
Φωτογραφία στρατιώτη

Πολεμικό Μουσείο
Συνεργείο από Ηπειρώτισες για την αποχιόνιση δρόμου. 

Πολεμικό Μουσείο
Ιταλικό άρμα, λάφυρο. 

Πολεμικό Μουσείο
Συγκέντρωση Αδελφών Νοσοκόμων. 

Πολεμικό Μουσείο
Λάφυρα από το μέτωπο. 

Πολεμικό Μουσείο
Διαβιβαστές στο μέτωπο. 

Πολεμικό Μουσείο
Σε ανάπαυλα της μάχης. 

Πολεμικό Μουσείο
Διαβιβαστές εν δράσει. 

Πολεμικό Μουσείο
Αξιωματικοί του Ε.Σ. σε αποστολή αναγνώρισης. 

Πολεμικό Μουσείο
Αξιωματικός σε παρατηρητήριο. 

Πολεμικό Μουσείο
Αξιωματικοί στην πρώτη γραμμή. 

Πολεμικό Μουσείο
Έλληνες στρατιώτες ψυχαγωγουμένοι σε ανάπαυλα μάχης. 

Πολεμικό Μουσείο
Μεταφορά τραυματία. 

Πολεμικό Μουσείο
Σταθμός Διοικήσεως. Χαμόγελο. 

Πολεμικό Μουσείο
Λόχος πεζικού, σκαπανείς. 

Πολεμικό Μουσείο
Ιταλοί τραυματίες, αιχμάλωτοι. 

Πολεμικό Μουσείο
Αεροδρόμιο Ελευσίνας. 

Πολεμικό Μουσείο
Πυροβολαρχία στην πρώτη γραμμή του αλβανικού μετώπου. 

Πολεμικό Μουσείο
Κατεστραμμένο ιταλικό άρμα, δίπλα ο στρατηγός Κοσμάς με επιτελείς του. 

Πολεμικό Μουσείο
Πορεία στο χιόνι και τη λάσπη του μετώπου. 

Πολεμικό Μουσείο
Άσκηση ολμιστών με ιταλικούς όλμους- λάφυρα. 

Πολεμικό Μουσείο
Έξω απ’ το αμπρί, μετά τον βομβαρδισμό των χαρακωμάτων. 

Πολεμικό Μουσείο
Φαντάροι γύρω απ’ τη φωτιά. 

Πολεμικό Μουσείο
Πρώτη Γραμμή. 

Πολεμικό Μουσείο
Μέσα στο χιόνι, πρώτη γραμμή. 

Πολεμικό Μουσείο
Αντιαεροπορικά, παγωμένα βλέμματα στον ουρανό. 

Πολεμικό Μουσείο
Μεταφορά στρατιωτών στο μέτωπο. 

Πολεμικό Μουσείο
Χαρακώματα. 

Πολεμικό Μουσείο
Αλλαγή τραύματος, ορεινό χειρουργείο.

Πολεμικό Μουσείο
Τραυματίας του μετώπου. 

Πολεμικό Μουσείο
Χαμόγελα στο χιονισμένο χαράκωμα. 

Πολεμικό Μουσείο
Στρατιώτες επιβιβάζονται σε μεταγωγικά για το μέτωπο. 

Πολεμικό Μουσείο
Μεταφορά τραυματία. 

Πολεμικό Μουσείο
Αθήνα, 1940. Νέα από το μέτωπο. 

Πολεμικό Μουσείο
Μεταφορά τραυματία από χωρικούς. 

Πολεμικό Μουσείο
Αξιωματικοί στο μέτωπο. 

Πολεμικό Μουσείο
Στα αλβανικά βουνά. 

Πολεμικό Μουσείο
Προκήρυξη φρουράρχου Κορυτσάς. 

Πολεμικό Μουσείο
Αεροσκάφος Spitfire. 

Πολεμικό Μουσείο
Τμήμα πεζικού επιτιθέμενο. 

Πολεμικό Μουσείο
Γράμματα από το μέτωπο. Υπηρεσία λογοκρισίας. 

Πολεμικό Μουσείο
Επίθεση λόχου. Δρασκελισμοί. 

Πολεμικό Μουσείο
Ατομική καθαριότητα. Ξεψείρισμα. 

Πολεμικό Μουσείο
Γιατροί στο μέτωπο. Οι άσπρες ποδιές κατάστικτες αίμα. 

Πολεμικό Μουσείο
Τραυματίας με αδελφή νοσοκόμα. 

Πολεμικό Μουσείο
Ιταλός τραυματίας. 

Πολεμικό Μουσείο
Γράμμα στους δικούς του. 

Πολεμικό Μουσείο
Συσσίτιο. 

Πολεμικό Μουσείο
Αντιτορπιλικό «Ύδρα». Φυλακή Γέφυρας εν πλω. Υποπλοίαρχος Διογένης Θεοδώρου, ανθυποπλοίαρχος Χρήστος Σολιώτης. 

Πολεμικό Μουσείο
Νεκρός Ιταλός στρατιώτης. 

Πολεμικό Μουσείο
Ανάπαυλα. Τραγούδι. 

Πολεμικό Μουσείο
Τη νύχτα της 6ης προς 7η Απριλίου 1941 γερμανικά βομβαρδιστικά επιτέθηκαν στον Πειραιά. Το πλοίο Clau- Fraser φορτωμένο εκρηκτικές ύλες έπιασε φωτιά και ανατινάχτηκε επιφέροντας τεράστιες καταστροφές στο λιμάνι. 

Πολεμικό Μουσείο
Πολεμικό Μουσείο

Πολεμικό Μουσείο
Έτοιμοι για εξόρμηση. 

Πολεμικό Μουσείο
Πορεία στο χιόνι. 

Πολεμικό Μουσείο
Πανηγυρισμοί. Αθήνα, 28 Οκτωβρίου 1940. 

Πολεμικό Μουσείο
Δημοσιογράφοι αναχωρούν για το μέτωπο. 

Πολεμικό Μουσείο
Αεροσκάφος δίωξης PZL επιθεωρείται και ανεφοδιάζεται σε πυρομαχικά. 

Πολεμικό Μουσείο
«Αέρα» στα χιόνια. 

Πολεμικό Μουσείο
Ιπτάμενοι και τεχνικοί της 24ης Μοίρας Διώξεως. 

Πολεμικό Μουσείο
Μπουγάδα στο μέτωπο. 

Πολεμικό Μουσείο
Γράμμα απ’ την πατρίδα. 

 

Σχετικά Άρθρα

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.